Świadome korzystania z narzędzi cyfrowych w domu

02.07.2022

Photo by Windows on Unsplash


Z telefonem w ręku spędzamy około 6 godzin. Tyle czasu w sieci przebywa statystyczny Polak. Czy wiesz, że wtedy wcale nie odpoczywasz, a wręcz przeciwnie – szkodzisz swojemu zdrowiu? Mamy na to sposoby. Przeczytaj, jak wprowadzić zdrowe nawyki cyfrowe w domu.

Musimy Cię rozczarować. Kiedy wieczorem w fotelu „odpoczywasz” przeglądając media społecznościowe, oglądasz serial na telewizorze, a w międzyczasie zerkasz na ekran telefonu to w rzeczywistości twoje ciało nie odpoczywa wcale. Często wydaje nam się, że sięgamy po telefon w wolnej chwili, żeby odpocząć i zrelaksować się. Nic bardziej mylnego.

I wiemy, że czasami nie chce nam się robić nic innego. Czasami nie mamy siły, czasami mamy na głowie cały świat, czasami zwyczajnie chcemy patrzeć w telefon, a nie robić inne rzeczy. I to jest ok, pod warunkiem, że nie oszukujemy siebie i nie nazywamy tego odpoczynkiem czy relaksem. Pod warunkiem, że świadomie korzystamy z narzędzi cyfrowych. Co to znaczy? Mamy dla Was parę wskazówek.

Czas z telefonem to nie relaks

Kiedy patrzymy w telefon stymulujemy nieustannie nasz układ nerwowy. Kiedy robimy inne rzeczy i w między czasie zerkamy w smartphona nasz mózg jest zupełnie rozproszony. Zaczyna produkować kortyzol (hormon stresu). Sytuacja rozproszenia prowadzi do absolutnego wyczerpania zasobów energetycznych i zmęczenia. Mamy więc odwrotny od zamierzonego skutek. Wydaje nam się, że odpoczywamy i relaksujemy się w najlepsze – tymczasem wyczerpujemy nasze zasoby energetyczne do cna.

Każdy z nas zdaje sobie sprawę, że długie przesiadywanie przed telefonem, telewizorem lub innym urządzeniem ekranowym jest szkodliwe. Ale, tak jak z większością używek, potrafimy przedłożyć naszą przyjemność nad dobre samopoczucie fizyczne i psychiczne. Należy jednak pamiętać, że świadome korzystanie z narzędzi cyfrowych, wprowadzenie w domu zdrowych nawyków cyfrowych to sprawa dotycząca zdrowia naszej całej rodziny. Nie tylko nas samych.

Sen i telefon – podstawy cyfrowej równowagi

Pierwszym z małych, zdrowych cyfrowych nawyków jest ograniczenie aktywności ekranowych przed snem i w ramach sypialni. Wrażliwość na niebieskie światło każdy z nas ma różną. Patrzenie w ekran telefonu powoduje jednak nadmierną aktywność naszego układu nerwowego, co nie jest wskazane przed snem.

Może to skutkować nerwowością, zaburzeniami koncentracji, nieustającym zmęczeniem, a także problemami hormonalnymi. Oczywiście naświetlanie ekranowe może również skutkować problemami z oczami, bólami głowy oraz… Kłopotami ze stawami. Samo trzymanie czy scrollowanie urządzeń może wpływać negatywnie na nasze dłonie czy szyję.

Strefy wolne od telefonu – prosty sposób na budowanie zdrowych nawyków cyfrowych

Wyznaczenie w domu miejsc wolnych od telefonu to jeden z najprostszych sposobów na pracę ze zdrowymi, cyfrowymi nawykami oraz wykształcenie tych dobrych dla nas praktyk. Oczywiście możemy te strefy wyznaczać tak jak chcemy, pamiętając o kilku istotnych punktach:

  1. Pierwszy to sypialnia. Zarówno przestrzeń sypialni, jak i czas przed snem powinny być wolne od telefonu i niebieskiego światła.
  2. Drugie pomieszczenie wolne od telefonu to jadalnia i czas posiłku. Patrzenie w ekran telefonu podczas jedzenia to prosta droga do zaburzeń odżywiania. Dlaczego? Patrzenie w ekran to wyższy kortyzol (hormon stresu) i grenalina (hormon głodu) które odpowiadają m.in. za pobudzanie apetytu oraz magazynowanie tłuszczu.

Te dwa miejsca to bezwzględne minimum. Świadome korzystanie z narzędzi cyfrowych w domu warto rozpocząć od wyznaczenia pewnych granic. Należy przy tym pamiętać o tym, że kiedy mamy zadania, które wymagają koncentracji, albo które chcemy zrobić w określonym czasie, to wtedy również warto ograniczyć dostęp do urządzeń ekranowych. Smartphony, tablety, ale i  smartwatche – to właśnie one skutecznie nas rozpraszają i pozbawiają możliwości szybkiego skończenia zadania.

Zdrowy nawyk cyfrowy: kiedy jesteśmy w towarzystwie nie korzystamy z telefonu

Kolejnym i ostatnim na dziś zdrowym cyfrowym nawykiem jest ograniczenie korzystania z narzędzi ekranowych w towarzystwie innych ludzi. Nie ma znaczenia czy są to domownicy, czy znajomi z pracy. Kiedy jesteśmy w towarzystwie nasza uwaga powinna być skierowana na kontakt z drugim człowiekiem. Kontakty interpersonalne są oczyszczającym prysznicem dla naszego układu nerwowego i wspierają nasze zdrowie psychiczne.

Podczas spotkań rodzinnych chowamy telefon. Nie zostawiamy go na stole! To prosty sposób na to, aby być skupionym na rozmówcy. Dodatkowo nasz system nerwowy nie jest stale bombardowany i stymulowany bodźcami. Spróbujcie i zobaczcie, jak będziecie się czuli po takim krótkim detoksie od nieustającej dostępności. Więcej takich wskazówek i prostych działań, które nazywamy zdrowymi nawykami cyfrowymi, możecie znaleźć w naszym bestsellerowym ebooku.

Małe, zdrowe nawyki cyfrowe zmieniają życie rodziny

Świadome korzystanie z narzędzi cyfrowych oraz budowanie zdrowych cyfrowych nawyków to przede wszystkim profilaktyka zdrowia psychicznego i fizycznego. Zdrowe nawyki cyfrowe są prostymi działaniami, dzięki którymi można zmienić na lepsze funkcjonowanie rodziny. Jeśli zauważycie wśród bliskich problemy z odstawieniem narzędzi ekranowych, jeśli czujecie lęk przed byciem offline, to koniecznie skontaktujcie się z odpowiednim specjalistą. Nie bagatelizujmy objawów uzależnień.

Autorka: Paula Kielar


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Świadome korzystanie z narzędzi cyfrowych w szkole

Dzieci chcą używać social mediów – co robić?

Rodzinny harmonogram korzystania z Internetu