Wady i zalety nowych technologii

05.03.2020

Photo by Josh Hild on Unsplash


Najpierw wszyscy się zachłysnęliśmy nowymi technologiami i ich możliwościami. Komputery, smartfony, niezliczone programy i aplikacje otworzyły drzwi do zupełnie nowej rzeczywistości. Potem przyszedł czas refleksji, zaczęły się pojawiać wyniki badań, których wnioski wskazują, że technologie coraz bardziej pochłaniają dzieci i destrukcyjnie wpływają na ich funkcjonowanie w społeczeństwie. Rewolucja technologiczna odbyła się w zaskakującym tempie i prawda jest taka, że wszyscy dopiero uczymy się życia w świecie cyfrowym. Który ma swoje dobre i złe strony.

Jakie są dobre strony nowych technologii?

Rozrywka i edukacja

Dzięki różnym programom i aplikacjom można świetnie się bawić, a przy okazji wspierać edukację i wykorzystywać nowe możliwości nauczania. Dzieci mogą dziś łatwiej i szybciej zdobywać wiedzę, by przygotować się do życia w przyszłości. Liczne programy dają możliwości rozwijania umiejętności językowych, matematycznych czy badawczych. Na przykład badania dowodzą, że regularne granie w gry komputerowe pozwala zdobywać wiedzę z wielu przedmiotów, a także ułatwia podejmowanie szybszych decyzji w krytycznych sytuacjach.

Technologie zapewniają znacznie wygodniejsze i intuicyjne podejście do organizowania wiedzy i łatwiejszy dostęp do nauki. Umiejętnie dobrane mogą być bardzo pomocne dla dzieci zdrowych oraz z niepełnosprawnościami rozwojowymi. Zachęcają do czytania, liczenia, poruszania się, rozwiązywania zadań o różnych stopniach trudności. Pedagodzy specjalni i terapeuci otrzymali bogaty repertuar narzędzi do wspomagania rozwoju uczniów.

Wygodniejsze życie

Zauważmy, że wraz z upowszechnieniem się internetu pojawiła się możliwość edukacji na odległość. Daje to na przykład szansę podróżowania z dzieckiem bez strat w jego rozwoju. Zdalne korepetycje czy nauka języka z native spekarem nigdy wcześniej nie były tak łatwo dostępne. Dzięki temu nauka stała się nie tylko przystępniejsza, ale również tańsza. Na rynku stale pojawiają się nowe programy edukacyjne, dzięki którym można uczyć dzieci w domu niewielkim kosztem. Uczniowie rozwiązują zadania i komunikują się z nauczycielami przy pomocy komunikatorów typu Skype.

Dzieci zyskały również nowe możliwości nawiązywania i utrzymywania kontaktów z rówieśnikami. Jest to szansa szczególnie dla osób zagrożonych wykluczeniem np. ze względu na miejsce zamieszkania, nieśmiałość lub niepełnosprawność.

Wady nowych technologii

Wpływ technologii na organizm dziecka

Dziś dzieci prowadzą zupełnie inny styl życia niż jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu. Inaczej się uczą i spędzają czas wolny. Mają bardziej napięty grafik, ułożony pod lekcje szkolne i zajęcia dodatkowe. W międzyczasie, po wielogodzinnym wysiłku, zamiast wyjść na spacer, pojeździć na rowerze, wolą sięgnąć po komputer czy tablet. W efekcie coraz mniej chętnie podejmują spontaniczną aktywność ruchową. To z kolei może prowadzić do wad postawy, otyłości, cukrzycy, nadciśnienia i innych schorzeń. I prowadzi, ponieważ otyłość pomału staje się plagą w polskich szkołach.

Codzienny, często wielogodzinny kontakt z monitorem skutkuje bólami głowy, zmęczeniem i podrażnieniem oczu, a także wadami wzroku. Kiedyś krótkowzroczność u dzieci była rzadkością, dziś coraz więcej uczniów szkoły podstawowej musi nosić okulary.

Wycofanie społeczne

Gry komputerowe są o wiele łatwiejszym i mniej problemowym zajęciem niż sport czy zabawy zespołowe na świeżym powietrzu. Wygodniej jest porozmawiać z rówieśnikiem za pośrednictwem internetu niż spotkac osobiście. Wiele badań wskazuje, że uczniowie szkoły podstawowej korzystają z komputerów czy innych urządzeń nawet kilka godzin dziennie. Zdecydowanie za dużo. Zmniejszenie interakcji z innymi ludźmi skutkuje spadkiem empatii, trudnościami w nawiązywaniu przyjaźni i ogólnie mniejszymi kompetencjami społecznymi.

Nadmierne korzystanie z technologii może skutkować również zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami. Należy być czujnym, kiedy dziecko reaguje niepohamowanym gniewem i agresją, gdy straci połączenie z internetem lub zabroni mu się korzystania z komputera. To może być pierwszy objaw nałogu.

Poleganie tylko na komputerach rozleniwia i sprawia, że dzieci stają się apatyczne, mają mniejszą wyobraźnię i są mało odporni na wyzwania. Kiepsko radzą sobie z emocjami, złością i frustracją. U dzieci wyzwala się stres, który powinno się rozładować, podejmując swobodne zabawy i aktywność fizyczną. Kiedy tego nie ma, pojawia się zastój w rozwoju, który może prowadzić do bezsenności, stanów lękowych i zaburzeń przetwarzania sensorycznego.

Brak umiejętności zarządzania czasem

Dzieci tak pochłaniają się w wirtualnym świecie, że z czasem nie odróżniają go od rzeczywistego. Wiele z nich woli uciekać do fikcji w każdej wolnej chwili. W grze zdobycie nowych umiejętności lub nawiązanie znajomości okazuje się znacznie prostsze niż w prawdziwym świecie. Można wykreować dowolny wizerunek i mieć świetne wyniki w sporcie bez względu na kondycję fizyczną.

Dlatego świat technologii jest tak atrakcyjny, absorbuje mnóstwo czasu i uwagi. Godziny przed komputerem mijają niezauważalnie, przez co dzieci wpadają w pewnego rodzaju pułapkę czasu. Mniej śpią, gdyż nie są w stanie odciąć się od świata cyfrowego. Często dochodzi do sytuacji, w których w ogóle nie potrafią kontrolować czasu i zachować równowagi życiowej.

Technologie nie są ani dobre, ani złe

Rozwój technologiczny dał dzieciom zupełnie nowe możliwości, z których powinny korzystać. To od nas, dorosłych, zależy, czy najmłodsi będą umieli utrzymać równowagę i wiedzieli, jak zrobić pożytek z ofiarowanych im dobrodziejstw cywilizacji.

Co może zrobić pedagog, rodzic, opiekun? Pokazać, jak technologie mogą być pomocne w edukacji, rozwoju, życiu codziennym. Wytłumaczyć, że mogą być jedną z wielu, a jedyną formą spędzania czasu między obowiązkami szkolnymi i posiłkami. I co najważniejsze, wyjaśniać, że nie mogą zastępować aktywności ruchowej i nawiązywania relacji z ludźmi w świecie rzeczywistym. Powinny być dodatkiem, a nie zamiennikiem życia.

Autorka: Joanna Szymańska


Źródła: R.Kapur, Advantages of Technology.w: Solid State Technology https://futureofworking.com/10-advantages-and-disadvantages-of-technology-in-education/


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Jedno spojrzenie na technologię w szkole i domu

Nauczyciele i media społecznościowe