TikTok – przewodnik dla rodziców

30.09.2020

Photo by Solen Feyissa on Unsplash


TikTok to chyba największy hit wśród aplikacji mobilnych ostatnich lat. Nawet jeśli Twoje dziecko jeszcze z niego nie korzysta, na pewno słyszałeś już tę nazwę. Skąd tak ogromna popularność tej aplikacji i dlaczego młodzież oszalała na jej punkcie? Odpowiadamy!

Określenie TikToka jako mobilnego fenomenu nie jest bezpodstawne. W 2020 r. znalazł się on na szczycie rankingu najczęściej pobieranych aplikacji – w maju ilość pobrań dochodziła do 2 miliardów, a liczba aktywnych użytkowników przekroczyła 800 milionów[1]. Najpopularniejsze konta w serwisie śledzi nawet kilkadziesiąt milionów osób. Tym samym TikTok przebił popularnością serwisy takie jak Instagram czy WhatsApp. A to wszystko zaledwie w 3 lata! TikTok jest dostępny na rynku od 2017 r., kiedy to chiński gigant ByteDance wykupił podobną aplikację, Musical.ly, i wypuścił ją na międzynarodowy rynek pod nową nazwą. TikTok bywa czasem określany jako połączenie Snapchata i Spotify, ponieważ pozwala na nagrywanie krótkich filmików do gotowych podkładów muzycznych – do dyspozycji użytkowników jest ogromna baza muzycznych hitów. Do tego dochodzą rozmaite filtry, efekty specjalne, wyzwania i trendy. Sprawdź, co oznaczają te pojęcia w świecie TikTokerów!

Czym jest TikTok?

Najprościej mówiąc, TikTok to aplikacja społecznościowa, dająca możliwość oglądania, tworzenia i udostępniania krótkich, 15-sekundowych filmików. Wideo nagrywa się za pomocą smartfona i udostępnia bezpośrednio z telefonu. Początkowo były to głównie filmiki pokazujące użytkowników tańczących do wybranej piosenki. Obecnie treści są dużo bardziej zróżnicowane: pojawiają się skecze, stand-upy, tutoriale czy duety (nagrania wykonane wraz z innym użytkownikiem).

W odróżnieniu od relacji na Snapchacie czy Instagramie, filmiki zamieszczone na TikToku nie znikają po 24 godzinach. Wszystkie materiały są stale dostępne dla użytkowników. Podobnie jak inne serwisy społecznościowe, TikTok daje możliwość:

  • obserwowania innych użytkowników;
  • reagowania na zamieszczane przez nich treści za pomocą polubień, komentarzy czy udostępnień.

Szybko okazało się, że TikTok ma ogromny potencjał kreowania gwiazd. Aplikacja jest obecnie dostępna w kilkudziesięciu krajach na świecie i w każdym z nich pojawili się już niekwestionowani liderzy. W Polsce do najpopularniejszych TikTokerów należą m.in. Mary Jeleniewska, Sebastian Kowalczyk, Krystian Ziętkowski, Helena Nałęcz czy Izabela Zabielska. Swoje konta w serwisie prowadzą także gwiazdy muzyki i celebryci, np. Margaret i Maffashion, oraz firmy, które – głównie poprzez współpracę z TikTokerami o dużej liczbie obserwujących – promują tutaj swoje produkty.

Jak działa?

Aktywne korzystanie z TikToka polega na tworzeniu krótkich filmików i udostępnianiu ich na swoim koncie. Wideo, które nagrywamy, może mieć zróżnicowaną formę. Zaczynając od tzw.

  • lip-sync, w którym twórca udaje, że śpiewa, poruszając ustami synchronicznie do podkładu muzycznego;
  • transition, czyli przejście powstające wskutek montażu filmów z przedniej i tylnej kamery smartfona, komediowe skecze; poradniki dotyczące np. wykonania makijażu;
  • nagrania live (znikające z TikToka po zakończeniu transmisji) i duety, czyli filmiki nagrane w parze z innym twórcą.

Oprócz tworzenia własnych wideo, możemy przeglądać te udostępniane przez innych użytkowników. Jest ich oczywiście bardzo dużo – wyszukiwanie interesujących nas treści ułatwiają jednak hashtagi, działające tutaj podobnie jak np. na Instagramie. Często zdarza się też tak, że konkretny hashtag odnosi się do wyzwania (tzw. challenge) lub trendu. Challenge przybiera zwykle postać łańcuszka, w którym użytkownicy nominują kolejne osoby do wzięcia udziału w określonym wyzwaniu. Nominowany ma ściśle określony czas na stworzenie swojej wersji wyzwania, powinien też wskazać użytkowników, których on sam nominuje. Większość wyzwań ma charakter typowo rozrywkowy lub humorystyczny, zdarzają się też tego rodzaju akcje kreowane przez obecne na TikToku marki.

Kolejnym ciekawym zjawiskiem na TikToku jest trend, również przybierający najczęściej postać hashtagu, pod którym można znaleźć wszystkie filmiki oznaczone przez twórców jako wpisujące się w niego. Trendy są kreowane przez celebrytów, marki, a czasem nawet przez sam serwis, który promuje określone typy treści, prezentując je w zakładce „Dla Ciebie”.

Aby zrozumieć to zjawisko, warto wiedzieć, że TikTok to królestwo tych samych treści powielanych w nieskończoność, przez różne osoby. W przeciwieństwie np. do YouTube’a, który promuje raczej oryginalne treści. Mimo to, tworząc wideo na TikToka, trzeba wykazać się kreatywnością, jednocześnie wpisując się w najpopularniejsze trendy.

Kto może korzystać z TikToka?

W Polsce aplikacja przeznaczona jest dla osób, które ukończyły 12 lat[ZK1] . Podczas zakładania konta w serwisie trzeba podać datę urodzenia oraz numer telefonu lub adres e-mail. Można też zalogować się za pomocą już istniejącego konta na Facebooku lub Instagramie. Rejestracja w aplikacji umożliwia dodawanie własnych filmików oraz obserwowanie kont znajomych, których można wyszukać np. poprzez kontakty zapisane w telefonie. Warto wiedzieć, że – inaczej niż większość aplikacji społecznościowych – TikTok umożliwia również przeglądanie treści dodawanych przez innych użytkowników bez zakładania własnego konta.

Czy korzystanie z TikToka jest bezpieczne?

Większość filmów pojawiających się na TikToku ma charakter typowy rozrywkowy lub wręcz komediowy; nie da się jednak wykluczyć, że Twoje dziecko trafi tu na jakieś nieodpowiednie dla jego wieku wideo. Dlatego warto używać ustawień prywatności, które pozwalają ograniczyć ilość prywatnych informacji udostępnianych przez Twoje dziecko. Po zarejestrowaniu konta jest ono domyślnie publiczne, czyli widoczne dla wszystkich, ale w każdej chwili można zmienić jego ustawienia na prywatne. Wówczas tylko znajomi dziecka będą mogli oglądać i komentować jego filmiki oraz przesyłać mu wiadomości w aplikacji. Zgodnie z regulaminem serwisu, nie mogą być na nim publikowane treści pornograficzne, rasistowskie czy nakłaniające do przemocy – algorytmy na bieżąco analizują udostępniane wideo i usuwają te, które mogłyby mieć taki charakter.

Czy TikTok jest odpowiedni dla dzieci?

Odpowiedź na to pytanie zacznijmy od statystyk. Najliczniejszą grupę użytkowników aplikacji stanowią osoby między 16. a 24. rokiem życia. Zaraz za nimi są dzieci i młodzież poniżej 16. roku życia. TikTok jest więc nastawiony przede wszystkim na młodzież. To do ich upodobań dobierane są dostępne w aplikacji piosenki, trendy i wyzwania. Stąd też może wynikać brak zrozumienia fenomenu TikToka przez rodziców dzisiejszych nastolatków.

Aplikacja nie jest z pewnością odpowiednia dla dzieci poniżej 12 lat, a zdaniem niektórych pedagogów granicę tę należałoby podnieść nawet do 15–16 lat. Mimo że w serwisie nie natkniemy się raczej na treści pornograficzne czy promujące przemoc, mogą pojawić się akcenty erotyczne, osoby wyglądające i zachowujące się wyzywająco, a także wulgarny język. Pewnym rozwiązaniem może być korzystanie przez młodsze dziecko z konta na TikToku wspólnie z rodzicem. Możecie ustalić np., że przed każdą publikacją filmu dziecko pokaże go najpierw Tobie, a jego konto będzie prywatne i nie będzie akceptowało zaproszeń od nieznajomych osób. Możesz też pomóc dziecku przygotować wideo, trzymając smartfona, a nawet – jeśli tylko się zgodzi – wystąpić razem z nim w tzw. duecie.

Jak ustawić swoje konto TikTok jako prywatne?

Aby to zrobić, należy przejść do swojego profilu i wybrać ikonę trzech kropek w prawym górnym rogu, a następnie sekcję „Prywatność i bezpieczeństwo”. Zaznaczając opcję „konto prywatne”, sprawiamy, że będzie ono widoczne tylko dla naszych znajomych. W tym miejscu można też zmienić pozostałe ustawienia prywatności, m.in. pozwolić bądź nie na pobieranie swoich filmów przez innych użytkowników, zezwolić na użycie swoich filmów przez reklamodawców w celach reklamowych czy też określić, kto może tworzyć duet z naszymi filmami.

Jak usunąć wideo TikTok?

W tym celu należy wybrać wideo, które mamy zamiar usunąć, oraz kliknąć ikonkę trzech kropek, a następnie wybrać „Usuń” lub ikonkę kosza. Po potwierdzeniu, że na pewno chcemy usunąć wybrane wideo, film zniknie z naszego profilu.

Jak usunąć konto TikTok?

W celu usunięcia konta, przejdź do swojego profilu i kliknij ikonkę trzech kropek, a następnie przejdź do sekcji „Zarządzaj kontem”. Na samym dole znajdziesz opcję „Usuń konto”. Aby sfinalizować operację, niezbędne będzie wpisanie kodu weryfikacyjnego, przesłanego SMS-em na numer telefonu podany podczas rejestracji. Jeśli więc przy zakładaniu konta nie podałeś numeru telefonu, musisz to zrobić przed usunięciem konta. Po wpisaniu kodu weryfikacyjnego wybierz „Kontynuuj” i postępuj dalej zgodnie z instrukcjami w aplikacji.

Czy TikTok oferuje kontrolę rodzicielską?

Każde konto na TikToku, w sekcji „Ustawienia i prywatność” daje możliwość zarządzania czasem ekranowym i włączenia ograniczeń dot. niektórych treści (np. nieodpowiednich dla dzieci). Aby skorzystać z tej opcji, przejdź do sekcji „Cyfrowy dobrostan” i włącz ograniczenie czasu przed ekranem lub wybierz „tryb ograniczony”. Oba ustawienia można zabezpieczyć kodem dostępu, dzięki któremu dziecko nie będzie mogło samodzielnie ich zmienić. „Cyfrowy dobrostan” to w zasadzie jedyna funkcja pozwalająca rodzicom mieć pewną kontrolę nad aktywnością ich dzieci na TikToku, dlatego warto z niej skorzystać.  

A co jeśli moje dziecko chce być sławne na TikToku?

Jak już wspominaliśmy, najpopularniejsze konta na TikToku obserwują miliony użytkowników. Popularność znanych TikTokerów może sprawić, że Twoje dziecko będzie chciało zostać jednym z nich. Oczywiście jest to możliwe tylko wtedy, kiedy jego konto będzie publiczne, a wszelkie ograniczenia dot. komentowania czy udostępniania filmów przez nieznajome osoby – wyłączone. Zanim się na to zgodzisz, porozmawiaj z dzieckiem o bezpieczeństwie w Internecie, zapytaj, jakiego rodzaju treści chce tworzyć i uczul, że upubliczniając swoje konto, może się narazić na nieprzychylne reakcje czy nawet hejt.

Podobnie jak w przypadku niemal każdej nowej aplikacji, nie możemy przewidzieć, czy popularność TikToka skończy się wraz z powstaniem kolejnego serwisu społecznościowego, który podbije świat, czy też aplikacja pozostanie z nami na dłużej, „rosnąc” razem ze swoimi użytkownikami i dostosowując się do ich zmieniających się potrzeb – jak to było w wypadku Facebooka. Z pewnością jednak warto trzymać rękę na pulsie i na bieżąco śledzić to, czym aktualnie fascynują się nasze dzieci.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/tiktok-bez-tajemnic-co-trzeba-wiedziec-jesli-jeszcze-z-niego-nie-korzystasz/w540bpc.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czas w Internecie – jak nad nim zapanować? 5 prostych zasad

Instagram – przewodnik dla rodziców

Facebook w pigułce – przewodnik dla rodziców