Czas w Internecie – jak nad nim zapanować? 5 prostych zasad

15.01.2020

Photo by Damian Zaleski on Unsplash


Dzieci spędzają coraz więcej czasu przed ekranem, korzystając zarówno z komputerów stacjonarnych i telewizorów, jak i urządzeń mobilnych. W mediach dużo mówi się o tym, że czas spędzany przez najmłodszych w Internecie należy ograniczać ze względów zdrowotnych i rozwojowych. Jednak sieć można przecież wykorzystywać również do celów edukacyjnych i komunikacji z rówieśnikami. Jak zatem nad tym wszystkim zapanować i nauczyć dzieci rozsądnego używania nowych technologii, a zarazem zapewnić im bezpieczeństwo w sieci?

Raport przygotowany przez Millward Brown dla Fundacji „Dzieci Niczyje” nie pozostawia wątpliwości: aż 40% rocznych i dwuletnich dzieci w Polsce korzysta z tabletów lub smartfonów, a spośród nich  – niemal co trzecie korzysta z tych urządzeń każdego dnia. Niepokojące są też dane wskazujące, że nawet 60% rodziców, którzy udostępniają dzieciom tablet lub smartfon, robi to, żeby zająć się swoimi sprawami, 25% po to, żeby dziecko zjadło posiłek, a 18% – aby zasnęło[1].

Dlaczego ustępujemy?

Właśnie powody, dla których rodzice udostępniają dzieciom urządzenia mobilne, mogą budzić największe obawy. Stosowanie urządzeń mobilnych do tego, by zająć dziecko lub – co gorsza – by je uśpić, sprawia, że u młodego człowieka wykształcają się niezdrowe nawyki. Jak zalecają specjaliści z Fundacji „Dzieci Niczyje”, realizującej kampanię społeczną „Mama tata tablet”, korzystanie z telefonu czy tabletu nie powinno być nigdy sposobem nagrodzenia lub ukarania dziecka. Nie należy też w podobny sposób motywować dzieci do jedzenia czy treningu czystości.

Z drugiej jednak strony zmienia się podejście do czasu spędzanego przed ekranem. Nawet Amerykańska Akademia Pediatryczna[2], opracowująca zalecenia dotyczące dozwolonej dla dzieci ilości czasu przed ekranem, podkreśla, że znaczenie ma także rodzaj aktywności podejmowanych przez dziecko w Internecie. Wyróżniamy cztery podstawowe kategorie korzystania z sieci:

  1. bierne (oglądanie filmów, słuchanie muzyki),
  2. interaktywne (granie w gry, przeglądanie stron WWW),
  3. komunikacyjne (korzystanie z mediów społecznościowych, rozmowy wideo, czaty),
  4. twórcze (nagrywanie muzyki, tworzenie grafiki, filmów).

Aby zapewnić dzieciom bezpieczeństwo w Internecie oraz zrównoważony rozwój, warto monitorować, w jaki sposób i do jakich celów wykorzystują one dostęp do sieci. Jeśli media, jakich używają, są odpowiedniej jakości oraz zostały dostosowane do ich wieku, nie powinno być problemu. Jeśli mimo wszystko masz trudności z zapanowaniem nad korzystaniem przez dzieci z urządzeń mobilnych, wypróbuj poniższe wskazówki.

1. Stwórz rodzinny harmonogram korzystania z Internetu

Określ w nim, ile czasu dziennie i tygodniowo wszyscy domownicy mogą korzystać z Internetu. Warto też określić sposób w jaki mogą to robić. Ile czasu dziennie dzieci mogą poświęcić na grę, a ile na komunikowanie się ze znajomymi za pomocą czatów czy aplikacji). W harmonogramie można zawrzeć również normy korzystania z Internetu obowiązujące dorosłych – pamiętaj, że dzieci przede wszystkim naśladują zachowania rodziców, bądź więc dobrym przykładem! Dobrze jest też uwzględnić w takim harmonogramie wspólny czas w sieci, przeznaczony np. na oglądanie całą rodziną filmów.

2. Uważnie wybieraj treści, które udostępniasz dzieciom

Obecnie na rynku istnieje wiele aplikacji dedykowanych najmłodszym: od gier edukacyjnych, przez łamigłówki, po zabawy zręcznościowe. Zanim zainstalujesz aplikację na smartfonie, sprawdź, do jakiej grupy wiekowej jest kierowana, czy zawiera reklamy albo wulgarny język. W ten sposób zapewnisz dzieciom bezpieczeństwo w sieci.

3. Zachowaj rutynę

Chodzi tutaj o kilka prostych zasad, które będą obowiązywać bez względu na wszystko. Jeśli poświęcisz trochę czasu i energii na ich „wdrożenie”, dzieci przyzwyczają się do nich jak do każdej rutynowej czynności, którą wykonują. Przykładowe reguły tego rodzaju to: na czas posiłków odkładamy telefon, wyłączamy komputer i telewizor; nie korzystamy z Internetu na godzinę przed snem; niedziela to dzień bez telefonu itp. Tego rodzaju zasady także składają się na bezpieczeństwo w Internecie.

4. Konsekwentnie egzekwuj przestrzeganie reguł

To bardzo ważny element strategii zmierzającej do zapanowania nad ilością czasu spędzanego przez dzieci w Internecie. Jeśli nie zachowasz konsekwencji, dzieci szybko wyczują, że mogą sobie pozwolić na więcej czasu przed ekranem, niż wspólnie ustaliliście.

5. Zadbaj o równowagę czasu online i offline

Oprócz wirtualnego świata filmów, gier i aplikacji istnieje także ten realny. Zapewniając dziecku równowagę pomiędzy tymi dwiema sferami, przyczyniasz się do jego prawidłowego rozwoju. Dzieci potrzebują zarówno bezpośredniego kontaktu z rówieśnikami, jak i dorosłymi, aby nauczyć się funkcjonować pomiędzy ludźmi. Dlatego czas przed ekranem smartfona czy tabletu trzeba zrównoważyć bardziej tradycyjnymi zajęciami.

Autorka: Zofia Kortas


Źródła: [1] Korzystanie z urządzeń mobilnych przez małe dzieci w Polsce, Fundacja „Dzieci Niczyje” (2015), dostęp online: http://www.mamatatatablet.pl/pliki/uploads/2015/11/Korzystanie_z_urzadzen_mobilnych_raport_final.pdf. [2]https://www.commonsensemedia.org/screen-time/how-much-screen-time-is-ok-for-my-kids


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czas w mediach – dlaczego warto go limitować?

Czas przed ekranem zalecenia kontra rzeczywistość

Telewizor vs. telefon – czy jest różnica?

Jak przygotować rodzinny harmonogram korzystania z Internetu krok po kroku