Praca w grupie jako esencja uczenia się

08.04.2020


Nie da się ukryć, że jesteśmy gatunkiem społecznym. Naszym naturalnym odruchem jest tworzenie mniejszych lub większych grup, zarówno tych opartych na więzach pokrewieństwa czy powinowactwa, jak i na sympatii czy wspólnocie interesów.

A czy nauczanie to także praca w grupie? Tak być powinno, choć wciąż jeszcze niektórzy hołdują staremu systemowi opartemu na konkurencji. Jednak konkurencja to często proces destrukcyjny, wprowadzający zupełnie zbędny element stresu. Dzieciom znika wtedy z oczu cel w postaci zdobywania wiedzy i umiejętności. Ważniejsze staje się osiągnięcie lepszych ocen niż te, które zdobyli inni uczniowie.

Praca w grupie – na co uważać

Znacznie lepiej jest postawić na pracę w grupie, wspólne dążenie do celu. Stawiając przed grupą jakieś zadanie, najlepiej podzielić je na części, które będą uwzględniać indywidualne preferencje i predyspozycje dzieci. Musimy jednak zadbać, by nikt nie zrzucił swojej części pracy na innych albo – co najgorsze – by nie okazało się, że koniec końców zadanie zrealizuje to dziecko, które jest najbardziej obowiązkowe, a pozostałe będą żerowały na jego sumienności.

Co to jest SSAK w pracy projektowej?

Załóżmy, że projektem jest wymyślenie prostej kampanii reklamowej złożonej z plakatu, hasła promocyjnego i scenariusza krótkiej reklamy radiowej.

Od czego więc musimy zacząć? Od uświadomienia swoim podopiecznym, że słowo „współpraca” wywodzi się od frazy „wspólna praca”. Czyli pracują wszyscy – nawet my, nauczyciele, poprzez nadzór i udzielanie pomocy w chwilach, gdy pojawią się problemy przerastające naszych uczniów.

Następnie powinniśmy uświadomić dzieciom, że podstawą udanej współpracy jest coś, co żartobliwie możemy nazwać SSAK-iem: szczera, spokojna, asertywna komunikacja. Ważne, by w razie pojawiania się jakichkolwiek problemów otwarcie, ale bez agresji je komunikować.

Gdy już ustalimy, że wszyscy pracujemy i szczerze rozmawiamy o zadaniach, które musimy wykonać, możemy zabrać się do podzielenia projektu na części składowe. Możemy rozdzielić prace pomiędzy uczestników. Ważne jest jednak, by podział nie był sztywny i nienaruszalny. Może się przecież okazać, że nasz „etatowy” klasowy rysownik będzie miał świetny pomysł na hasło, a ten, kto zwykle wymyśla dowcipne komentarze, tym razem doskonale dobierze barwy flagowe reklamowanego produktu.

Atmosfera w grupie i formułowanie oceny

Bardzo istotnym elementem takiej współpracy jest stworzenie przyjaznej atmosfery, w której nikt nie będzie się obawiał wyśmiania. Powinniśmy zachęcać dzieci do przedstawiania pomysłów. Dobrze, by również ich ocenianie polegało na uprzejmym i uargumentowanym wyrażeniu zdania o pomyśle, a nie o zgłaszającej go osobie.

Tak więc wróćmy do naszej kampanii reklamowej. Jeśli jedno dziecko zaproponuje hasło, które innym się nie spodoba, należy dopilnować, by ocena była konstruktywna. Co znaczy żeby brzmiała np. tak: „Uważam, że to hasło nie pasuje do naszego produktu, ponieważ…”, a nie: „To hasło jest głupie”. Absolutnie nie możemy dopuścić, by ocena brzmiała: „Jesteś głupi, że wymyśliłeś coś takiego”!

Zrealizowanie tych zasad pozwoli nam nauczyć naszych podopiecznych, że mimo różnych uzdolnień wszyscy mają takie samo prawo do udziału w projekcie i wyrażania opinii. Uświadomi im także, że warto patrzeć na rozmaite zagadnienia z różnych perspektyw, a im więcej punktów widzenia, tym większe szanse na kreatywne rozwiązanie danego problemu. Pomoże także zbudować poczucie zaufania do innych i przekonanie, że w razie kłopotów jednego z członków zespołu pozostali chętnie udzielą mu pomocy.

Takie podejście do zadań zespołowych wpajane od najmłodszych lat będzie cennym atutem na rynku pracy. Zdecydowana większość firm i realizowanych w nich projektów wymaga właśnie dobrej komunikacji, sprawnej współpracy oraz atmosfery wsparcia i dążenia do wspólnego celu.

Autorka: Anna Starek – Wróbel


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Krytyczne myślenie w świecie nowych technologii. W jaki sposób je wspierać i rozwijać?

Wyszukiwarka jako narzędzie do nauki krytycznego myślenia