Potrzeby ruchowe w wieku szkolnym, między 10 a 12 rokiem życia

19.08.2021

Photo by Tim Mossholder on Unsplash


Dzieci w wieku od 10 do 12 lat nadal charakteryzują się hiperaktywnością ruchową, z tym że występuje tu większa celowość ruchu i jego ekonomia. Ten wiek zwany jest także „złotym okresem motoryczności”, ponieważ stosunkowo łatwo przyswajane są nowe umiejętności, a dzieci chętnie uczestniczą w grach i zabawach.

Kwestią indywidualną jest to, czy dane dziecko w tym wieku zacznie już wchodzić o okres dojrzewania, który zakłóca rozwój motoryki. Pamiętajmy, że w tym okresie mocno kształtuje się samoocena dzieci, ponieważ zajęcia są nie tylko sprawdzianem ich umiejętności i nauką współdziałania w grupie. Dzieci porównują się do siebie i szukają potwierdzenia swoich mocnych stron.

Jako rodzice, poświęcajmy czas na rozmowę o tym, czego się nauczyły, czego chcą się nauczyć, co je interesuje, Dopingujmy i wspierajmy, co przełoży się i na poprawę więzi i na zaangażowanie w zajęcia. Dostosujmy swój grafik do wybranych przez dziecko zajęć. Motywacja dziecka wzrośnie, jeśli będzie widziało, że i nam zależy na tym, by regularnie brało w nich udział. W kwestii planowania czasu sprawdzi się zarówno zwykły kalendarz, jak i aplikacje, byle byśmy sami przestrzegali ustaleń.

Ponieważ czynności ruchowe nabywane są szybko, oraz cechują się panowaniem nad własnym ciałem, w tym wieku najlepiej intensywnie zachęcać dziecko do aktywnego spędzania czasu. Zalecane formy aktywności powinny spełniać poniższe warunki:

Systematyczność

Wszelkie zmiany strukturalne organizmu w tym okresie zachodzą bardzo szybko. Zarówno te, na których nam zależy, jak i te niekorzystne – spowodowane brakiem ruchu. Regularne ćwiczenia, gry i zabawy ruchowe zapobiegają cofaniu się już wypracowanych korzystnych efektów aktywności fizycznej.

Zorganizowana forma

Wykorzystajmy potencjał i dostarczmy jak największej ilości bodźców, co zaowocuje harmonijnym rozwojem dziecka. Oprócz zmian strukturalnych, gry i zabawy ruchowe stymulują także rozwój psychiczny. Zajęcia zorganizowane inspirują dzieci do przejawiania inicjatywy i twórczości dzieci w dziedzinie ruchu i zachowań prospołecznych. Mowa tu o współdziałaniu w grupie i nauce współżycia w społeczeństwie.

Zorganizowane zajęcia rozwijają umiejętności poszanowania i respektowania norm zachowania się podczas gier i zabaw, stanowią swego rodzaju proces wdrażania dziecka w przestrzeganie przepisów, przystosowania się do czynności wykonywanych przez cały zespół i wykształcenia umiejętności działania na korzyść zespołu. Istotnym czynnikiem jest fakt, że zorganizowana forma zajęć ruchowych wymaga obecności prowadzącego. Rola tej osoby polega na umiejętnym podsuwaniu nowych odmian i postaci zabaw, kierowaniu nimi, oraz ustalaniu i przestrzeganiu zasad. Prowadzący powinien prowadzić gry i zabawy w zgodzie z przyjętymi zasadami metodycznymi, śledzić przebieg zajęć i dostosowywać tempo do stopnia zmęczenia uczestników.

Ponadto, po zajęciach należy podsumować całość i poinformować dzieci o wynikach współzawodnictwa oraz o słabszych i mocnych stronach. Zaangażowanie grupy będzie większe, jeżeli prowadzący będzie sam brał udział w zabawach oraz przydzielał dzieciom funkcje np. kapitana lub sędziego. Najlepszym terenem do prowadzenia takich zajęć są trawiaste boiska lub polany. Jeżeli warunki atmosferyczne nie sprzyjają prowadzeniu zajęć na otwartej przestrzeni, można z powodzeniem prowadzić je np. na sali gimnastycznej. Pamiętając o różnorodności zainteresowań i możliwości psychofizycznych dzieci, ważne jest aby wykorzystywać zróżnicowane przybory i przyrządy. Ich stosowanie wpływa na wzrost zainteresowania uczestników czynnościami ruchowymi, a także usprawnia realizację zadań przez prowadzącego.

Różnorodność ruchu

W „złotym okresie motoryczności” należy skupić się na stworzeniu warunków do pełnego i harmonijnego rozwoju fizycznego i ruchowego. Zróżnicowanie zajęć wpływa także na poziom zaangażowania dzieci. Rodzaje gier i zabaw oraz opis kształtowanych przez nie cech psychomotorycznych przedstawiam poniżej:

1. Zabawy orientacyjno-porządkowe: spostrzegawczość, uwaga, orientacja przestrzenna (szybka i celowa reakcja na nieoczekiwane bodźce, kojarzenie określonych form ruchu z ustalonymi sygnałami i znakami).

2. Zabawy i gry bieżne: szybkość, wytrzymałość, zręczność, zwinność, usprawnienie aparatu ruchowego, krążenia oddychania, przemiany materii (różne formy biegu, zmiany kierunku biegu, zatrzymanie).

3. Zabawy i gry skoczne: koordynacja nerwowo-ruchowa, zręczność, zwinność, moc, siła, szybkość, wzmocnienie stawów kończyn dolnych (podskoki, wyskoki, zeskoki, przeskoki, doskoki).

4. Zabawy i gry rzutne: koordynacja wzrokowo-ruchowa (chwyty i rzuty piłki w różnych pozycjach; Siła: rzuty na odległość; Zręczność: manipulacje przyborami, rzuty i chwyty przyborów w miejscu i w ruchu; Szybkość: szybka reakcja na przedmioty będące w ruchu).

5. Zabawy ze śpiewem: koordynacja ruchowa (zharmonizowanie ruchu z rytmem i tempem piosenki), wyobraźnia (improwizacja ruchowa do treści i rytmu piosenki).

Odpowiednia częstotliwość, natężenie i czas trwania wysiłku

Ostatni punkt jest najistotniejszy z fizjologicznego punktu widzenia. Odpowiednio dawkowany ruch przyczynia się do znaczącego wzrostu kondycji, siły mięśniowej, gibkości. Bardzo ważne jest, aby wysiłek nie był zbyt intensywny lub długotrwały. Organizm powinien mieć szansę wejść w fazę regeneracji, podczas której nie tylko odzyskuje siły, ale także nadbudowuje straty z nawiązką. Przetrenowanie w każdym wieku uniemożliwia prowadzenie aktywnego trybu życia przez jakiś czas, ale dla dzieci ten czas będzie wyjątkowo niekomfortowy. Dzieje się tak dlatego, że ich organizmy są „głodne” ruchu.

Autor: Jakub Turkowski


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czas. Co robić, kiedy nie korzystamy z Internetów?

Odcinek szyjny i telefon, krótka historia toksycznego związku.

Czas w Internecie – jak nad nim zapanować? 5 prostych zasad