Nuda – jak to zorganizować i wytrzymać?

25.03.2020

Photo by JC Gellidon on Unsplash


„Nuuuuudzi mi się” – jak często słyszysz to zdanie od swojego dziecka? Jeśli wydaje Ci się, że zdecydowanie za często, przeczytaj, co o nudzie sądzą psychologowie i jak sobie z nią radzić na co dzień.

Zdaniem naukowców nuda to stan ważny dla dziecka pod względem rozwojowym. Lek. med. Anna Chądzyńska, neurolog dziecięcy, podkreśla, że okresy nudy są niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu dziecka. Ponadto dr Chądzyńska zwraca uwagę, że badania niemieckiej uczonej, Michaeli Axt-Gadermann, i naukowców Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego wykazały dobroczynne skutki nudzenia się. Od psychologicznych, takich jak popadanie w stan rozmarzenia i stymulację kreatywnego myślenia, aż do czysto fizjologicznych – kiedy nuda pozytywnie wpływa na rozwój układu immunologicznego[1].

Kiedy dziecko doświadcza nudy, jego układ nerwowy się odpręża, a to z kolei prowadzi do powstania nowych pomysłów – także na spędzanie wolnego czasu. Momenty nicnierobienia są zatem niezbędne, by dziecko mogło być twórcze, a jego mózg pracował prawidłowo. Nuda sprzyja rozwojowi wyobraźni, a także lepszemu poznaniu samego siebie przez dziecko, bowiem daje mu czas na to, by zastanowiło się nad tym, co lubi i chciałoby robić. Rodzice nie powinni zatem przesadnie bać się nudy u dziecka ani też usilnie z nią walczyć, angażując je w coraz to nowe zabawy czy zajęcia edukacyjne. Warto pamiętać, że dziecko powinno mieć optymalną ilość bodźców: jeśli będzie ich za dużo, jego układ nerwowy zostanie przeciążony, a dziecko będzie stale doświadczać niepokoju.

„Zdrowa” nuda to jednak stan chwilowy, nie permanentny. Jeśli więc momenty nudy u dziecka powtarzają się bardzo często i trwają długo, mogą stać za tym poważniejsze przyczyny. Zaniepokoić powinna nas sytuacja, kiedy nuda łączy się ze zniechęceniem, smutkiem i przygnębieniem – może to wówczas oznaczać np., że dziecko jest samotne i brakuje mu kontaktu z rówieśnikami. Również nadmiar wymagań i stawianie przed dzieckiem zbyt ambitnych w stosunku do jego możliwości zadań może skutkować stwierdzeniem: „nie będę tego robić, to jest nudne”. Mamy wtedy do czynienia z sytuacją, gdy „nudne” oznacza tak naprawdę „trudne”, a dziecko reaguje zniechęceniem na czynności, które go przerastają. Także dzieci, u których zdolność koncentracji jest niższa (np. z powodu ADHD), szybciej się nudzą i częściej szukają jakichkolwiek zajęć, aby tylko przerwać ten nieznośny stan. Stąd u nudzących się maluchów zachowania takie jak niszczenie zabawek, wyrzucanie wszystkich ubrań z szafy czy rysowanie po ścianach.

Jak więc sprawić, by nuda nie zawładnęła dzieckiem całkowicie, prowadząc do destrukcyjnych zachowań? Przede wszystkim nie zbywajmy dziecka, które się nudzi, mówiąc: „pobaw się, porysuj coś” – w ten sposób pokazujemy mu, że nie mamy dla niego czasu i zależy nam tylko na tym, by dało nam spokój. Podobnie pozwolenie na korzystanie z komputera, smartfona czy tabletu albo oglądanie telewizji nie jest dobrym pomysłem. Tego rodzaju czynności tylko „zabijają” czas, oddalając dziecko na chwilę od dyskomfortu, jaki odczuwa, ale nie rozwiązując problemu. Nie starajmy się też na siłę znaleźć dziecku zajęcia, ale spróbujmy porozmawiać z nim o tym, co czuje, czym jest nuda i jak może sobie z nią radzić. Podpowiadajmy i towarzyszmy dziecku, ale nie odkrywajmy za nie jego własnych sposobów radzenia sobie z tym stanem.

W pokonaniu nudy i jej zamianie na twórcze doznanie oraz początek czegoś nowego pomóc może przede wszystkim ciepło i emocjonalne wsparcie okazane przez rodziców. Dziecko powinno czuć się akceptowane i kochane, nawet wtedy, kiedy się nudzi. Ważny jest także przykład dawany przez dorosłych: szukanie okazji do poznawania świata i możliwości, jakie on oferuje: poznawania nowych miejsc, ludzi, sposobów spędzania czasu, a także pokazanie, że warto mieć zainteresowania i hobby, które można rozwijać. Próbujmy zachęcać dziecko do odkrywania rzeczy i czynności, które je interesują, poprzez zadawanie pytań czy pozwalanie mu na eksperymentowanie i podejmowanie prób. W ten sposób nuda może stać się szansą na znalezienie nowej pasji bądź lepsze poznanie swoich potrzeb.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: https://www.edziecko.pl/jedzenie/7,79323,22867117,dziecko-musi-sie-nudzic-dlaczego-bo-wtedy-sie-najlepiej-rozwija.html.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Co robić, kiedy nie korzystamy z Internetów?