Media społecznościowe i licealiści – co trzeba wiedzieć?

25.02.2020

Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash


W zeszłym roku we włoskiej szkole przeprowadzono ciekawy eksperyment. Jedna z nauczycielek, wraz ze szkolnym psychologiem, zaproponowała ok. 5 tysiącom uczniów udział w wyzwaniu, które polegało na całkowitym odcięciu się od mediów społecznościowych na 5 dni. Na podjęcie rękawicy zdecydowało się jedynie 43 uczniów, z czego do końca ustalonego czasu wytrwało zaledwie 5. Uczestnicy eksperymentu narzekali przede wszystkim na to, że aby skontaktować się ze znajomymi muszą do nich… dzwonić – zamiast pisać na Messengerze. Okazało się, że wielu z nich prawie w ogóle nie używa podstawowej funkcji telefonu, jaką jest wykonywanie połączeń głosowych [1].

Dla rodziców dzisiejszych licealistów może to być trudne do zrozumienia. Oni sami dorastali w czasach, kiedy nie było jeszcze Internetu ani social mediów. Dzisiejsze nastolatki nie znają jednak świata bez Facebooka, YouTube’a czy Instagrama. Z przeprowadzonych w Polsce badań wynika, że prawie połowa uczniów w wieku 12–19 lat posiada nieograniczony dostęp do zasobów sieci. Co trzeci uczeń przyznał, że korzysta z Internetu kilkadziesiąt razy dziennie. Z kolei korzystanie z social mediów deklarują prawie wszyscy (92% uczniów posiada przynajmniej jedno konto w serwisach społecznościowych), z czego aż jedna trzecia badanych ocenia samych siebie jako osoby uzależnione od mediów społecznościowych [2].

Nastolatki o mediach społecznościowych

O tym, jak ważną rolę pełni ten rodzaj mediów w życiu nastolatków, świadczą też ich odpowiedzi na bardziej szczegółowe pytania zadane podczas wspomnianego wyżej badania. Co czwarty uczeń bardzo często sprawdza, ile like’ów otrzymują jego zdjęcia i posty. Co dziesiąty kasuje swoje wpisy, jeśli nie uzyskają one wystarczającej ilości like’ów. Aż 25% nastolatków poświęca dużo czasu i uwagi, by zrobić jak najlepsze zdjęcie przeznaczone do umieszczenia w social mediach. Młodzi użytkownicy serwisów mają też świadomość, że to, jak prezentują się w sieci, nie jest w pełni zgodne z tym, jacy są naprawdę – przyznaje to co piąta badana osoba [3].

Widać więc, że życie online jest dla nastolatków równie, a czasem nawet bardziej istotne, niż to poza siecią. Jako ich rodzice możemy przypuszczać, że są już na tyle dojrzali, by korzystać z social mediów w sposób racjonalny, często tak się nie dzieje. Dlatego warto rozmawiać z nimi na ten temat, poruszając kilka ważnych kwestii.

Pomyśl o swojej reputacji online

Przypominaj dziecku, że to, co zostało raz opublikowane w Internecie, zostaje w nim na zawsze. Nawet po usunięciu jakiegoś zdjęcia czy wpisu nie mamy przecież pewności, czy ktoś nie zrobił screena i nie umieścił gdzieś w sieci. Zwróć też uwagę na to, że udostępnianie zbyt prywatnych treści może negatywnie wpłynąć na szanse dziecka na rynku pracy albo wyższej uczelni. Jak sądzisz, co pomyśli pracodawca, dowiadując się z Facebooka, że jego potencjalny pracownik pracuje w „Szlachta nie pracuje”?

Wszystko, co wrzucasz do sieci, może być wykorzystane przeciwko tobie

To nieco inny aspekt tego samego problemu. Wszystko, co nastolatek wrzuca do Internetu, może zostać przez kogoś innego zniekształcone i wykorzystane np. do stworzenia obraźliwego kolażu. Powszechnie dostępne w sieci narzędzia pozwalają dzisiaj na łatwe wmontowanie czyjejś twarzy lub sylwetki w inne zdjęcie. Dlatego warto dwa razy pomyśleć. Po wrzuceniu do social mediów relacji z imprezy czy zdjęć, mogą one zostać w ten sposób wykorzystane.

Unikaj dramatów w mediach społecznościowych

Ta zasada odnosi się przede wszystkim do sposobu reagowania dziecka na aktywność innych osób w social mediach. Ważne, by nie brało ono udziału w hejtowaniu lub naśmiewaniu się z innych, nie przesyłało dalej krępujących zdjęć czy oczerniających inne osoby wiadomości. Nie powinno też podszywać się pod innych ani tworzyć fikcyjnych kont.

Nie udostępniaj swojej lokalizacji

Wiele serwisów społecznościowych używa GPS-ów w smartfonach, aby określić lokalizację użytkownika i połączyć go w ten sposób z osobami znajdującym się w pobliżu. Uczul dziecko, by korzystało z tej funkcji w przemyślany i ograniczony sposób. Udostępnianie wszystkim swojej lokalizacji może być po prostu niebezpieczne.

Kontroluj czas spędzany w mediach społecznościowych

Portale społecznościowe to prawdziwe pożeracze czasu. Jedna z uczestniczek wspomnianego na początku eksperymentu po jego zakończeniu stwierdziła, że po odcięciu się od social mediów odrabianie zadań domowych zajmowało jej o połowę mniej czasu. Równoważąc czas spędzany w sieci z tym offline, dziecko może więc zyskać więcej możliwości rozwijania swoich pasji, takich jak sport, muzyka czy czytanie [4].

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: Polsat News (https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2019-02-16/piec-dni-bez-mediow-spolecznosciowych-eksperyment-licealistow/); [2] Dane pochodzą z raportu „Młodzi Cyfrowi”, październik 2019, dostępnego do pobrania na stronie: https://dbamomojzasieg.com/mlodzi-cyfrowi/; [3] Tamże; [4] Opracowano na podstawie: https://www.commonsensemedia.org/social-media/what-are-the-social-media-basics-for-high-school-kids.


Inne teksty, które mogą Cię zainteresować

Rodzinny harmonogram korzystania z Internetu

Media i obraz ciała – jak chronić dzieci?