Media społecznościowe a poziom szczęścia

01.04.2020


Czy social media mają bezpośredni wpływ na nasze poczucie szczęścia? To pytanie zadaje sobie wielu naukowców, a co ciekawe, wyniki ich badań są… różne. Nie brakuje eksperymentów ukazujących szkodliwość mediów społecznościowych i ich negatywny wpływ na „prawdziwe” relacje w świecie offline.

Kilka słów o badaniach

Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w San Diego na grupie ponad 5 tysięcy dorosłych Amerykanów dotyczące korzystania z Facebooka wykazało, że im więcej godzin badana osoba spędzała na Facebooku, tym bardziej spadało jej zadowolenie z życia i poziom odczuwanego na co dzień szczęścia [1]. To nie wszystko. Z badania wynika też, że osoby korzystające z Facebooka przez bardzo długi czas częściej cierpiały na fizyczne i psychiczne dolegliwości. Okazało się również, że ci spośród badanych, którzy inwestowali czas w bliskie relacje offline, byli szczęśliwsi od średniej.

Naukowcy nie mają jednak na razie wyjaśnienia tego zjawiska. Jedna z hipotez mówi, że tym, co wpływa dobroczynnie na naszą psychikę i poziom zadowolenia z życia, są przede wszystkim bezpośrednie interakcje z innymi ludźmi. Media społecznościowe dają namiastkę takiego kontaktu. Jednocześnie pozwalają na zafałszowywanie rzeczywistości, skłaniając do dzielenia się z innymi tylko wycinkiem swojego życia. Najczęściej tym związanym z sukcesami i osiągnięciami. W prawdziwym kontakcie „twarzą w twarz” trudniej ukryć, że ma się problemy, jest się przygnębionym lub cierpi na depresję. Jednocześnie relacje z innymi dają nam siłę do działania i podnoszą wiarę w siebie, bo wiemy, że nie jesteśmy osamotnieni w naszych życiowych zmaganiach. Pozwalają się też dzielić się doświadczeniem, a także – poprosić o pomoc, kiedy jej potrzebujemy.

Social media skłaniają natomiast do przesadnego porównywania się z innymi, które nie zawsze wypada dla nas korzystnie. Jeszcze groźniejszy od tego może być fakt, że media społecznościowe to prawdziwy pożeracz czasu – czasu, który, gdyby nie one, moglibyśmy przecież przeznaczyć na kultywowanie relacji offline. Może to właśnie jest główna przyczyna poczucia izolacji i braku spełnienia.

Pełen obraz

Dla pełnego obrazu warto jednak przytoczyć również wyniki innego badania. To przeprowadzone przez prof. Sarah Coyne z Uniwersytetu Brighama Younga w USA dotyczyło korelacji między ilością czasu spędzanego w social mediach a poziomem odczuwanego lęku i częstotliwością występowania stanów depresyjnych. Trwające 8 lat badanie objęło nastolatków i młodych dorosłych w wieku 13–20 lat i wykazało, że… takiej korelacji nie ma. Nawet osoby, które spędzały w mediach społecznościowych więcej czasu niż inni, nie cierpiały na zaburzenia lękowe czy depresję częściej [2]. Tym razem badacze zwrócili uwagę na znaczenie tego, w jaki sposób korzystamy z mediów społecznościowych – jeśli jest on zdrowy, a portale te służą nam przede wszystkim do nawiązywania znajomości czy poszukiwania informacji, nie mają negatywnego wpływu na nasze życie i subiektywne poczucie szczęścia.

Andrew Przybylski, naukowiec z Oxford Internet Institute, który od lat zajmuje się zagadnieniami związanymi z korzystaniem z Internetu i social mediów przez młodych ludzi, wskazuje, że niezwykle trudno przewidzieć, w jaki sposób social media wpłyną na konkretną osobę – wiele zależy bowiem od jej osobowości, otoczenia społecznego czy sposobu korzystania z nowych technologii [3]. Istotne jest też to, z jakich funkcji social mediów najczęściej korzystamy: na przykład rozmowa ze znajomym za pośrednictwem Messengera może poprawić nam nastrój, podczas gdy przeglądanie zdjęć innych ludzi na Facebookowej ścianie – dokładnie odwrotnie. Trudno więc uogólniać, a posługując się kategorią „social media” mówimy tak naprawdę o wielu zróżnicowanych zjawiskach. Jak zawsze, ważny jest też zdrowy balans pomiędzy czasem spędzanym online i offline. Nie demonizujmy zatem social mediów i pamiętajmy, że za poziom odczuwanego szczęścia odpowiadamy przede wszystkim my sami.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: https://qz.com/957710/facebook-cant-escape-mounting-evidence-that-its-making-people-miserable-a-new-study-finds/. [2] Artykuł opublikowany w piśmie „Computers in Human Behavior”: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0747563219303723?via%3Dihub. [3] Źródło: https://www.oii.ox.ac.uk/blog/social-media-is-nothing-like-drugs-despite-all-the-horror-stories/.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Dzieci chcą używać social mediów – co robić?

Co rodzice powinni wiedzieć o mediach społecznościowych?