Media i obraz ciała – jak chronić dzieci?

14.04.2020


Współczesne media charakteryzuje skupienie na obrazie. My – jako użytkownicy Internetu, mediów społecznościowych czy telewizji każdego dnia zalewani jesteśmy obrazami idealnych ciał modelek i modeli, reklamujących różne produkty. Nasi znajomi, których profile w social mediach śledzimy, poprawiają swoje zdjęcia. Używają ogólnie dostępnych filtrów czy aplikacji – w efekcie wyglądają na nich bardziej atrakcyjnie niż w rzeczywistości. Z każdej strony otaczają nas więc nieprawdziwe wizerunki „poprawionych” w programach graficznych ludzi. W ostatnich latach pojawia się coraz więcej ruchów na rzecz powrotu do naturalnego obrazu ciała. Mimo to kampanie reklamowe pokazujące modelki w rozmiarze większym niż XS czy z niedoskonałą cerą są rzadkością.

O ile takie przekazy medialne na osoby dorosłe, o stabilnym poczuciu własnej wartości, nie będą miały większego wpływu, o tyle zupełnie inaczej będzie z dziećmi i nastolatkami, których osobowość dopiero się kształtuje. Na destrukcyjny wpływ mediów narażone są przede wszystkim dzieci w ostatnich latach szkoły podstawowej oraz nastolatki. Czas, w którym rozpoczyna się dojrzewanie płciowe, jest dla dziecka wyjątkowo trudny. Wtedy też wygląd zaczyna mieć ogromne znaczenie, a dziecko nieustannie porównuje się z rówieśnikami i idolami z Internetu. Odbieranie własnego ciała jako niedoskonałego i gorszego od innych to prosta droga do zaburzeń odżywiania i problemów emocjonalnych.

Obraz ciała w badaniach

To, jak ogromne znaczenie w kształtowaniu obrazu własnego ciała u dzieci mają media, potwierdzają badania. Zajrzyjmy do Sondażu przeprowadzonego wśród poznańskich gimnazjalistów. Dowodzi on, że podstawowym źródłem informacji na temat własnego wyglądu dla nastolatków jest opinia innych osób (89,33%), szczególnie zaś rówieśników (80%). Młodzi ludzie czerpią informacje także z mass mediów (78,67%) oraz porównują swój wygląd z aparycją innych osób (84%). Jednocześnie zdecydowana większość badanych (81,33%) pragnie osiągnąć ładniejszy niż posiadany wygląd. Nastolatki zdobywają przekonania dotyczące pożądanego wyglądu zewnętrznego, opierając się na prezentowanych w środkach masowego przekazu treściach popkulturowych (76%) oraz opiniach innych osób (80%), w tym głównie rówieśników (68%). Niewielu ma własne zdanie w tym zakresie. Spośród różnorodnych typów mass mediów dominujący wpływ na młodych ludzi wywiera Internet (49%) oraz telewizja (37,33%) [1].

Co możemy zrobić jako rodzice?

Jak widać, media i obrazy, jakie w nich dominują, mają kolosalny wpływ na dzieci i młodzież. Oczywiście nie możemy całkowicie pozbawić naszych pociech dostępu do Internetu czy telewizji. Jest jednak kilka rzeczy, które jako rodzice możemy zrobić, aby chronić swoje dzieci przed wykreowaniem u nich negatywnego obrazu własnego ciała.

Warto zacząć już w momencie, kiedy dziecko jest małe. Dla kilkulatka szczególnie ważny jest częsty kontakt fizyczny z rodzicem: przytulanie, trzymanie za rękę, wspólne zabawy. To sprawia, że dziecko uczy się, że ciało może być źródłem komfortu. Kolejna kwestia to przyzwyczajenie dziecka do tego, by uczyło się słuchać własnego ciała: pozwól mu samodzielnie ocenić, kiedy jest głodne, zmęczone czy śpiące – w ten sposób kształtujesz u niego zdrowy nawyk dbania o swoje potrzeby. Pozytywne wzmocnienie może dawać również sport i aktywność fizyczna – zachęcaj do niej dziecko już od najmłodszych lat. Uprawianie sportu daje poczucie siły i sprawczości, a także poprawia nastrój.

Ze starszym dzieckiem możesz już porozmawiać o tym, jaki wizerunek ciała kreują media. Dobrym pomysłem może być pokazanie mu przykładów zdjęć gwiazd przed i po obróbce graficznej. W każdym wieku zachęcaj dziecko do tego, by miało własne zdanie na temat swojego ciała. Warto żeby uwagi innych na temat swojego wyglądu traktowało z dystansem. Niezastąpione w radzeniu sobie z nadmiernym wpływem mediów na dzieci są także relacje w świecie realnym. Spotkanie z przyjaciółmi i wspólnie spędzony czas poza Internetem mogą skutecznie podnieść poczucie własnej wartości i ułatwić dziecku przejście przez wymagający okres dojrzewania.

Autorka: Zofia Kortas


Źródła:  M. Gajtkowska, Obraz własnego ciała współczesnej młodzieży a kultura popularna, dostęp online: file:///C:/Users/Ja/Desktop/10976-Tekst%20artyku%C5%82u-21374-1-10-20171210.pdf.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Jak w ciele tak w świecie. Parę słów o akceptacji.