Małe dzieci, technologia i nauczyciele. Co się zmienia?

15.01.2020

Photo by Hal Gatewood on Unsplash


Granica wieku wejścia w świat technologii znacząco obniżyła się w ostatnich latach. Jednocześnie nie da się nie zauważyć, że miało to wpływ na cały system edukacji. Zarówno w dostosowaniu materiałów dydaktycznych, jak i samej komunikacji na linii nauczyciel-dziecko, a także nauczyciel-rodzic. Poniżej postaramy się przybliżyć kilka aspektów tych zmian, co mamy nadzieję będzie przyczyną do zastanowienia się – jak skutecznie uczyć oraz komunikować się z dzieckiem w świecie naszpikowanym technologią?

Jeszcze kilkanaście lat temu komputery pojawiały się dopiero w szkolnictwie średnim i wyższym. Nauczyciele na równi z uczniami, dopiero zapoznawali się z nowymi technologiami. Telefony komórkowe były zupełną nowością, a o tabletach nikt jeszcze nie słyszał. Jednak już w ostatnich latach nastąpił prawdziwy bum technologiczny, a sami rodzice zaczęli udostępniać swoje urządzenia coraz mniejszym dzieciom. Z jednej strony z dumą obserwowali, jak ich pociecha sprawnie obsługuje tablet czy telefon, z drugiej zapominając jak wiele konsekwencji to za sobą niesie – także dla przyszłej nauki w szkole.

Małe dzieci a technologia

Dużo rodziców czuje presję, aby dzieci jak najszybciej czytały i pisały. Jednakże żadna aplikacja nie będzie tak skuteczna, jak codzienna, bogata w różnorodne słownictwo rozmowa, gry słowne oraz zabawy. Podobnie w przypadku nauczycieli przedszkolnych i wczesnoszkolnych – zaleca się, aby wprowadzali nowoczesne technologie w ograniczonym zakresie. Pomimo, że pokusa jest spora i wybór aplikacji ogromny to komunikacja ciągle powinna się opierać na kontakcie z drugim człowiekiem oraz poznawaniu realnego świata (np. poprzez zabawy i gry na świeżym powietrzu).

Technologia dla małych dzieci, niech będzie pokazywana jako ciekawostka, traktowane jako dodatek – w ograniczonym zakresie. Poza tym należy pamiętać, że w Polsce nadal istnieje wykluczenie cyfrowe, więc kontakt z dziecka z technologią w domu może być bardzo nierówny. Prowadząc pierwsze lekcje informatyki, należy starać się zniwelować te różnice, nie zakładając, że nie ma to znaczenia. Warto wspominać o tym także na zebraniach z rodzicami, jednocześnie uczulając na problemy wirtualnego świata.

Zagrożenia płynące z używania technologii przez dzieci – rola nauczyciela

Dziecko pozostawione bez kontroli w dostępie do internetu, może paść ofiarą cyberprzestępczości. Chociaż wydaje się to często absurdalne (Moje dziecko przecież jest mądre!), co roku bardzo wiele dzieci ma kontakt z nieodpowiednim treściami. Ponadto internet daje łatwość w nawiązywaniu kontaktu z nieznajomymi osobami. Rodzice uczą dzieci, aby nie rozmawiały z obcymi na ulicy, zapominając o tym, że ta sama sytuacja spotyka dzieci w internecie. Bezpieczeństwo szklanego ekranu jest tutaj pozorne. Rolą nauczyciela jest pokazanie, że takie zagrożenia występują. Ważna jest także próba dotarcia do dziecka, kiedy nauczyciel zauważy pierwsze niepokojące sygnały. Granica wieku bardzo się obniżyła, dlatego ważne jest pamiętanie, że cyberprzestępczość dotknąć może już nie tylko nastolatki.

Brak skupienia uwagi i inne problemy

Technologia bywa często nadużywana przez dzieci, przez co są rozkojarzone, przemęczone i mają problemy z emocjami. Niekoniecznie od razu musi być to wina środowiska, w jakim się wychowują. Czasami rodzice udostępniają technologie w dobrej wierze, sądząc, że dziecko szybciej przyswoi treści. Należy wtedy działać dwutorowo – pokazać przewagę realnego świata, ale także porozmawiać z rodzicami o zakresie dostępności do komputera, komórki czy tabletu. Nie należy technologii unikać, ale traktować ją z rozwagą – dawkując czas oraz kontrolując treści.

Małe dziecko a technologia – 10 porad dla nauczyciela

  1. Rozmawiaj z dziećmi o nowych technologiach, pokazuj ich wady oraz zalety.
  2. Wyjaśnij dzieciom (i rodzicom) z jakimi zagrożeniami mogą spotkać się w sieci.
  3. Podsyłaj rodzicom linki do ciekawych artykułów, pamiętaj, że najlepiej przyswajalne są treści popularnonaukowe.
  4. Wskazuj portale wartościowe dla dzieci.
  5. Reaguj, kiedy zobaczysz, że dziecko może być uzależnione od nowych technologii.
  6. Ustal zasady korzystania z telefonów komórkowych w szkole (a czasami nawet przedszkolu).
  7. Nie demonizuj nowych technologii, ale bądź wobec nich krytycznym.
  8. Pokazuj zalety kontaktów międzyludzkich, zabaw na świeżym powietrzu i życia „w realu”.
  9. Wspieraj rodziców we wprowadzaniu nowych technologii, oceniaj poziom wykluczenia cyfrowego.
  10. Wyjaśnij dzieciom zasady działania – to co oswojone jest lepsze do kontroli.

Autorka: Anna Starek-Wróbel


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Nauczyciel i przemoc w sieci – co powinien wiedzieć?

Nauczyciel i social media