Facebook w pigułce – przewodnik dla rodziców

02.04.2021

Photo by NeONBRAND on Unsplash


Facebook to jeden z pierwszych i najbardziej popularnych serwisów społecznościowych na świecie. Mimo że nieustannie pojawiają się nowinki w postaci Snapchata czy TikToka, portal założony przez Marka Zuckerberga pozostaje wciąż na topie – także wśród nastolatków. Jeśli sam nie jesteś aktywnym użytkownikiem Facebooka, ale masz dzieci w wieku 10+, warto, żebyś dowiedział się, jak funkcjonuje ten serwis. Dzięki temu będzie Ci łatwiej rozmawiać na ten temat, a być może nawet uda Ci się uchronić ją przed negatywnymi doświadczeniami lub cyberprzemocą.

Czym jest Facebook?

Facebook to serwis społecznościowy. Diała zarówno w wersji desktopowej (czyli poprzez przeglądarkę stron WWW), jak i w formie aplikacji mobilnej na smartfony. Aby z niego korzystać, trzeba założyć konto, podając swoje imię i nazwisko oraz datę urodzenia. Użytkownicy Facebooka mogą dodawać własne zdjęcia, filmy, publikować posty, a także udostępniać materiały autorstwa innych osób. Co do zasady, to, co publikujemy na Facebooku, widzą tylko nasi znajomi (czyli osoby, które wcześniej zaprosiliśmy do tego grona lub których zaproszenie sami przyjęliśmy). Podczas publikacji mamy też możliwość ustawienia opcji „publiczne”, która sprawia, że nasz post będzie widoczny dla wszystkich (zarówno posiadających konta na Facebooku, jak i nie).

Oprócz użytkowników prywatnych na Facebooku funkcjonują konta publiczne, tzw. strony. Zakładają je najczęściej firmy (np. restauracje, kluby fitness, sklepy) lub osoby publiczne (politycy, artyści). Profile te można obserwować. Można brać udział w organizowanych przez nie konkursach czy też skontaktować się z nimi np. w sprawie reklamacji produktu lub z prośbą o rezerwację stolika w restauracji. Z myślą o stronach powstał też cały system reklamowy Facebooka. Administratorzy stron mogą bowiem reklamować swoje produkty i usługi za pomocą płatnych postów. Wyświetlają się one prywatnym użytkownikom z adnotacją „sponsorowane”.

To jednak nie wszystko. Facebook – oprócz publikacji i udostępniania postów – oferuje wiele dodatkowych funkcji.

Do najpopularniejszych z nich należą:

  • Messenger – zintegrowany z Facebookiem komunikator, z którego można też korzystać niezależnie, nawet nie posiadając konta na Facebooku. Umożliwia przesyłanie informacji tekstowych, głosowych, zdjęć i filmów.
  • Stories (relacje) – zapożyczona z Instagrama funkcja pozwalająca na dodawanie zdjęć i filmów, które znikają po 24 h.
  • Facebook Live – możliwość transmitowania na żywo do wybranej grupy odbiorców.
  • Marketplace – rodzaj portalu ogłoszeniowego, na którym można sprzedawać i kupować różne przedmioty, a także wystawić np. ogłoszenie o wynajmie mieszkania.
  • Grupy – zrzeszają użytkowników o podobnych zainteresowaniach albo potrzebach, np. osoby mieszkające na jednym osiedlu lub poszukujące pracy w konkretnej branży. Część grup jest otwarta dla wszystkich, część zamknięta (w tym przypadku można do nich dołączyć po uzyskaniu zgody administratora grupy).
  • Gry – ta opcja pozwala na granie w rozmaite gry bezpośrednio na Facebooku: samodzielnie i ze znajomymi.

Jak działa?

Korzystanie z Facebooka opiera się na mechanizmie udostępniania treści przez użytkowników. Po zalogowaniu na konto widzisz tzw. „wall”, czyli „ścianę”, na której pojawiają się ostatnie posty Twoich znajomych, stron, które obserwujesz, powiadomienia z grup, do których należysz, ostatnio dodane filmy itd. Wyświetlają się tutaj także posty sponsorowane, czyli opłacone przez reklamodawców. O tym, w jakiej kolejności pojawiają się poszczególne treści, decydują algorytmy Facebooka na podstawie Twojej dotychczasowej aktywności i zainteresowań. Swoją „ścianę” możesz scrollować w nieskończoność – zawsze pojawią się na niej kolejne posty.

Na każdy post możesz zareagować za pomocą jednej z emotikonek Facebooka. Możesz także dodać komentarz albo udostępnić post na swoim profilu. Masz szereg możliwości ograniczenia wyświetlania postów, które Cię nie interesują:

  • Funkcje: Wyświetlaj mniej postów podobnych do tego, albo Przestań obserwować tego użytkownika.
  • Masz możliwość zgłoszenia tych postów, które Twoim zdaniem naruszają regulamin serwisu, zawierają obraźliwe bądź niestosowne treści itp. („Uzyskaj pomoc lub zgłoś post”).

Kto może korzystać z Facebooka?

Zgodnie z regulaminem serwisu, konto na Facebooku może założyć każdy, kto ukończył 13. rok życia i posiada aktywny adres e-mail. Nie można tworzyć kont w czyimś imieniu. To znaczy, że rodzic lub starsze rodzeństwo nie może utworzyć konta, z którego później będzie korzystać dziecko (poniżej 13 lat). Facebook oferuje też możliwość zgłoszenia konta osoby, która nie ukończyła wymaganego wieku – takie konto jest z automatu usuwane wraz z wszelkimi powiązanymi z nim danymi (zdjęcia, posty, filmy).

Czy korzystanie z Facebooka jest bezpieczne?

Facebook ma mocno rozwinięty system bezpieczeństwa. Tak naprawdę jednak – jak w przypadku większości mediów społecznościowych – komfort korzystania z niego zależy przede wszystkim od użytkowników. O ile płatne treści zamieszczane przez reklamodawców są każdorazowo weryfikowane np. pod kątem dyskryminacji czy mowy nienawiści, o tyle posty użytkowników takiej weryfikacji nie przechodzą, dopóki nie zostaną przez kogoś zgłoszone. Dlatego tak ważna jest edukacja dzieci i młodzieży pod kątem odpowiedzialnego korzystania z social mediów.

Pod adresem: https://www.facebook.com/safety/parents znajdziesz Centrum Bezpieczeństwa Facebooka, a w nim m.in. portal z informacjami dla rodziców. Są tu informacje dotyczące ochrony bezpieczeństwa użytkowników, wskazówki dla rodziców oraz sugestie, jak rozmawiać z dzieckiem o bezpiecznym korzystaniu z Facebooka. Z kolei w dziale „Narzędzia dla rodziców i nauczycieli” znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, np. jak zgłosić profil dziecka, które nie ukończyło 13 lat, jak poprosić o usunięcia zdjęcia dziecka, jak monitorować aktywność dziecka na Facebooku.

Jakie ustawienia prywatności oferuje Facebook?

W menu „Ustawienia i prywatność – Kontrola prywatności” możesz znaleźć różne opcje pozwalające na kontrolę prywatności na Facebooku. W tym miejscu możesz zmienić ustawienia konta należącego do Twojego dziecka, m.in. w zakresie:

  • Tego, kto może zobaczyć to, co Twoje dziecko udostępnia na Facebooku (wszyscy, tylko znajomi, wybrane osoby spośród znajomych).
  • Listy zablokowanych użytkowników.
  • Aktualizacji hasła i zabezpieczenia konta dziecka.
  • Tego, w jaki sposób inni użytkownicy mogą znaleźć Twoje dziecko na Facebooku.
  • Dostosowania ustawień prywatności aplikacji i gier, do których dziecko loguje się za pomocą konta na Facebooku.

Czy można wyłączyć reklamy na Facebooku?

Podczas korzystania z serwisu każdy użytkownik styka się z reklamami. Reklamy to treści sponsorowane przez firmy, które wykupiły reklamę swoich produktów lub usług bezpośrednio na Facebooku. W pewnym zakresie da się dostosować ustawienia wyświetlania reklam w taki sposób, aby widzieć tylko niektóre z nich; nie ma jednak możliwości całkowitego ich zablokowania. W części „Preferencje reklamowe” możesz zmienić zainteresowania, wybrać, na podstawie jakich informacji Facebook będzie wyświetlał Ci reklamy oraz dostosować ogólne ustawienia reklam. Ponadto przy każdej reklamie możesz zaznaczyć, że nie chcesz jej więcej widzieć, a nawet zablokować wszystkie kolejne od tego samego reklamodawcy.

Jak usunąć konto dziecka na Facebooku?

Jeśli Twoje dziecko ukończyło 13 lat, nie możesz bez jego zgody usunąć jego konta na Facebooku. Zgłosić do usunięcia możesz wyłącznie konto osoby, która nie ukończyła 13. roku życia. Jako rodzic możesz natomiast dostosować ustawienia prywatności swojej pociechy – zarówno te na samym Facebooku, jak i ogólne, na komputerze (korzystając z opcji kontroli rodzicielskiej). Pamiętaj również o szczerej rozmowie z dzieckiem na temat bezpiecznego korzystania z Facebooka.

Jak zgłosić coś na Facebooku, jeśli nie mam tam konta?

Zgłoszenia treści lub osób, które naruszają regulamin Facebooka, mogą dokonać tylko użytkownicy Facebooka. Jeśli nie posiadasz konta w serwisie, możesz poprosić o pomoc znajomego, który takie konto posiada. Zgłoszenia można dokonać za pomocą przycisku „Zgłoś”, dostępnego po kliknięciu w prawy górny róg posta, zdjęcia lub komentarza. W zgłoszeniu warto podać jak najwięcej szczegółów, szczególnie linki do zgłaszanych treści bądź zrzuty ekranu.

Jak mogę zażądać od Facebooka danych mojego niepełnoletniego dziecka?

Jeśli Twoje dziecko, mimo że nie ma ukończonych 13 lat, założyło konto na Facebooku, możesz zażądać od serwisu jego usunięcia, a wcześniej przekazania informacji z jego konta. W tym celu wraz ze zgłoszeniem będziesz musiał dostarczyć do Facebooka poświadczenie notarialne potwierdzające Twoje prawa jako rodzica lub opiekuna.

Co oznacza zablokowanie kogoś na Facebooku i jak to zrobić?

Facebook daje możliwość zablokowania wybranych użytkowników. Zablokowana osoba nie będzie mogła wyświetlać publikowanych przez Ciebie materiałów. Nie będzie mogła oznaczać Cię w postach, komentarzach czy zdjęciach. Nie będzie mogła zapraszać Cię na wydarzenia czy do grup, dodawać Cię do grona znajomych ani z Tobą czatować. Blokada działa w obie strony. Oznacza to, że Ty również nie możesz pisać do tej osoby na czacie ani zapraszać jej na wydarzenia. Warto też wiedzieć, że blokowane osoby nie są o tym informowane przez Facebooka.

Aby zablokować użytkownika, wejdź w: menu „Ustawienia i prywatność – Ustawienia” i wybierz opcję „Blokowanie”, a następnie w sekcji „Zablokuj użytkowników” wpisz imię i nazwisko osoby, którą chcesz zablokować oraz kliknij „Zablokuj”.

Co daje dezaktywacja konta na Facebooku i jak ją przeprowadzić?

Dezaktywacja konta to jego czasowe wyłączenie, które sprawia, że Twój profil nie jest widoczny w wynikach wyszukiwania. Również inni użytkownicy nie mogą wyświetlić Twojej osi czasu. Dezaktywacja nie oznacza usunięcia konta – można je ponownie aktywować w dowolnym momencie. Niektóre informacje, np. odbyte czaty, mogą pozostać widoczne dla aktywnych użytkowników. Opcja „Dezaktywuj konto” jest dostępna w ustawieniach, w części „Twoje informacje na Facebooku”. Może to być dobre rozwiązanie dla Twojego dziecka. Jeśli po pierwszych próbach korzystania z serwisu wspólnie dojdziecie do wniosku, że np. jest na to jeszcze za wcześnie.

Dzięki długiej obecności na rynku i milionom użytkowników Facebook jest stosunkowo bezpieczną aplikacją, która oferuje wiele możliwości ochrony własnej prywatności. Naruszeń jednak nigdy nie da się wyeliminować całkowicie. Dlatego warto rozmawiać z dzieckiem o potencjalnych zagrożeniach i reagować, jeśli tylko coś wzbudzi jego niepokój.

Autorka: Zofia Kortas


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Nastolatki i media społecznościowe – podstawowe zasady.

Dzieci chcą używać social mediów – co robić?

Media społecznościowe – Informacje dla rodziców.