Czy moje dziecko zostanie w tyle, jeśli nie będzie korzystało z nowych technologii?

12.03.2020

Photo by Anna Samoylova on Unsplash


To pytanie, często zadają sobie rodzice, którzy zdecydowali się na znaczne ograniczenie swoim dzieciom dostępu do smartfona, tabletu czy komputera. Czy w dzisiejszych czasach w ogóle da się wychować dziecko bez elektroniki? A jeśli nawet nam się to uda, czy nie obróci się to ostatecznie przeciwko dziecku? Spróbujmy rozwiać część tych wątpliwości.

Zacznijmy od początku, czyli od najmłodszych dzieci. Jak wskazują eksperci [1], nie potrzebują one technologii do nauki: w przypadku przedszkolaków i uczniów pierwszych klas szkoły podstawowej decydujące znaczenie mają interakcje z opiekunami, nauczycielami i rówieśnikami. Jednak standardy edukacyjne zmieniają się dynamicznie. Dzieci coraz szybciej uczą się czytać i pisać, a w szkołach chętnie wykorzystywane są interaktywne metody nauki. Na pewnym etapie może się okazać, że dzieci, które nie mają doświadczenia z technologiami, będą musiały „dogonić” bardziej zaznajomionych z elektroniką rówieśników. Zagrożeniem jest też ewentualne wykluczenie społeczne dziecka, które np. nie zna gry online, w którą grają wszyscy jego koledzy.

Całkowite izolowanie dziecka od mediów cyfrowych i Internetu nie jest korzystne. Warto zwrócić na to uwagę szczególnie w przypadku starszych dzieci, w wieku 10 lat i powyżej. Przeprowadzone w Ameryce badania dotyczące dostępu do technologii wśród dzieci z rodzin o wyższych i niższych dochodach pokazują, że główną przyczyną powstawania „przepaści cyfrowej” między tymi grupami jest właśnie brak dostępu do nowoczesnych urządzeń oraz szerokopasmowego Internetu [2]. Z drugiej strony warto pamiętać, że dzieci mają naturalną zdolność do szybkiego przyswajania obsługi urządzeń czy Internetu. Uczą się tego dużo szybciej niż dorośli. Dzięki temu są w stanie w krótkim czasie „nadrobić” technologiczne zaległości.

Niezależnie od tego, czy dzieci nie mają dostępu do elektroniki i nowych mediów z wyboru, czy w wyniku zewnętrznych okoliczności, rolą rodziców jest, by były przygotowane do życia w świecie, w którym z technologią mamy do czynienia na każdym kroku. Dlatego powinniśmy rozmawiać z nimi o zdrowych nawykach korzystania z Internetu i social mediów, a także zadbać o równowagę pomiędzy czasem spędzanym online i offline. Warto też być w kontakcie z nauczycielami dziecka i rodzicami jego rówieśników, aby być na bieżąco z tym, co dzieje się w tym obszarze w szkole i poza nią.  

„Rodzice nie powinni dopuszczać do wykluczenia dziecka z grupy i jednocześnie powinni umieć zachować swój rodzicielski autorytet. Rzeczy materialne, nie tylko smartfon, od zawsze były świadectwem naszego statusu w grupie społecznej. W dzisiejszych czasach 13-latek bez smartfona jest w mniejszości, która stanowi naprawdę niewielki ułamek wszystkich uczniów w tym wieku. Tak jest, trzeba się z tym pogodzić i nie skazywać dziecka na potępienie w imię zasady: za moich czasów smartfonów nie było i żyjemy” – mówi dr Maciej Dębski, socjolog i prezes Fundacji „Dbam o Mój Z@sięg”[3]. Badacz wskazuje jednocześnie na to, jak ważne jest, by – wręczając dziecku smartfon z dostępem do Internetu – ustalić z nim zasady korzystania z nowych technologii. Warto porozmawiać z dzieckiem m.in. o tym, jak chronić swoją prywatność w sieci, w jaki sposób korzystać z telefonu w szkole i jak bezpiecznie używać mediów społecznościowych.

Jak w niemal każdym przypadku, także jeśli chodzi o nowe technologie, nie jest dobrze popadać w skrajności. Z jednej strony ryzykujemy bowiem wówczas wykluczeniem cyfrowym i społecznym, z drugiej – rozwojem uzależnienia od telefonu i Internetu. Te zagrożenia dotyczą zarówno dorosłych, jak i dzieci. Pamiętajmy, że dzieci w dużej mierze kopiują nasze zachowania. Przypatrzmy się więc także własnemu stosunkowi do nowych technologii i starajmy się, by był on możliwie jak najzdrowszy.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: https://www.commonsensemedia.org/learning-with-technology/will-my-child-be-left-behind-if-he-doesnt-use-technology. [2] Źródło: https://www.commonsensemedia.org/research/zero-to-eight-childrens-media-use-in-america-2013/key-finding-5%3A-reduced-but-persistent-mobile-digital-divide. [3] Źródło: https://www.uzaleznieniabehawioralne.pl/siecioholizm/zdaniem-ekspertow-siecioholizm/jak-wychowac-dziecko-w-dobie-ekranow-najwieksze-wyzwanie-rodzicielskie-naszych-czasow/.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czas przed ekranem zalecenia kontra rzeczywistość

Jak przygotować rodzinny harmonogram korzystania z Internetu krok po kroku

Telefon dla dziecka – zasady korzystania