Czy moje dziecko zostanie w tyle, jeśli nie będzie korzystało z nowych technologii?

12.03.2020

Photo by Anna Samoylova on Unsplash


To pytanie, często zadają sobie rodzice, którzy zdecydowali się na znaczne ograniczenie swoim dzieciom dostępu do smartfona, tabletu czy komputera. Czy w dzisiejszych czasach w ogóle da się wychować dziecko bez elektroniki? A jeśli nawet nam się to uda, czy nie obróci się to ostatecznie przeciwko dziecku, sprawiając, że nie będzie ono nadążało za rozwojem technologii? Spróbujmy rozwiać część tych wątpliwości.

Zacznijmy od początku, czyli od najmłodszych dzieci. Jak wskazują eksperci [1], nie potrzebują one technologii do nauki: w przypadku przedszkolaków i uczniów pierwszych klas szkoły podstawowej decydujące znaczenie mają interakcje z opiekunami, nauczycielami i rówieśnikami. Jednak standardy edukacyjne zmieniają się dynamicznie: dzieci coraz szybciej uczą się czytać i pisać, a w szkołach chętnie wykorzystywane są interaktywne metody nauki. Na pewnym etapie może się więc okazać, że dzieci, które nie mają doświadczenia z technologiami, będą musiały „dogonić” bardziej zaznajomionych z elektroniką rówieśników. Zagrożeniem jest też ewentualne wykluczenie społeczne dziecka, które np. nie zna gry online, w którą grają wszyscy jego koledzy.

Całkowite izolowanie dziecka od mediów cyfrowych i Internetu nie jest korzystne, szczególnie w przypadku starszych dzieci, w wieku 10 lat i powyżej. Przeprowadzone w Ameryce badania dotyczące dostępu do technologii wśród dzieci z rodzin o wyższych i niższych dochodach pokazują, że główną przyczyną powstawania „przepaści cyfrowej” między tymi grupami jest właśnie brak dostępu do nowoczesnych urządzeń oraz szerokopasmowego Internetu [2]. Z drugiej strony warto pamiętać, że dzieci mają naturalną zdolność do szybkiego przyswajania obsługi urządzeń czy Internetu i uczą się tego dużo szybciej niż dorośli. Dzięki temu są w stanie w krótkim czasie „nadrobić” technologiczne zaległości.

Jednak niezależnie od tego, czy dzieci nie mają dostępu do elektroniki i nowych mediów z wyboru, czy w wyniku zewnętrznych okoliczności, rolą rodziców jest, by były przygotowane do życia w świecie, w którym z technologią mamy do czynienia na każdym kroku. Dlatego powinniśmy rozmawiać z nimi o zdrowych nawykach korzystania z Internetu i social mediów, a także zadbać o równowagę pomiędzy czasem spędzanym online i offline. Warto też być w kontakcie z nauczycielami dziecka i rodzicami jego rówieśników, aby być na bieżąco z tym, co dzieje się w tym obszarze w szkole i poza nią.  

„Rodzice nie powinni dopuszczać do wykluczenia dziecka z grupy i jednocześnie powinni umieć zachować swój rodzicielski autorytet. Rzeczy materialne, nie tylko smartfon, od zawsze były świadectwem naszego statusu w grupie społecznej. W dzisiejszych czasach 13-latek bez smartfona jest w mniejszości, która stanowi naprawdę niewielki ułamek wszystkich uczniów w tym wieku. Tak jest, trzeba się z tym pogodzić i nie skazywać dziecka na potępienie w imię zasady: za moich czasów smartfonów nie było i żyjemy” – mówi dr Maciej Dębski, socjolog i prezes Fundacji „Dbam o Mój Z@sięg”[3]. Badacz wskazuje jednocześnie na to, jak ważne jest, by – wręczając dziecku smartfon z dostępem do Internetu – ustalić z nim zasady korzystania z nowych technologii. Warto porozmawiać z dzieckiem m.in. o tym, jak chronić swoją prywatność w sieci, w jaki sposób korzystać z telefonu w szkole i jak bezpiecznie używać mediów społecznościowych.

Jak w niemal każdym przypadku, także jeśli chodzi o nowe technologie, nie jest dobrze popadać w skrajności. Z jednej strony ryzykujemy bowiem wówczas wykluczeniem cyfrowym i społecznym, z drugiej – rozwojem uzależnienia od telefonu i Internetu. Te zagrożenia dotyczą zarówno dorosłych, jak i dzieci. Pamiętajmy, że dzieci w dużej mierze kopiują nasze zachowania, przypatrzmy się więc także własnemu stosunkowi do nowych technologii i starajmy się, by był on możliwie jak najzdrowszy.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Źródło: https://www.commonsensemedia.org/learning-with-technology/will-my-child-be-left-behind-if-he-doesnt-use-technology. [2] Źródło: https://www.commonsensemedia.org/research/zero-to-eight-childrens-media-use-in-america-2013/key-finding-5%3A-reduced-but-persistent-mobile-digital-divide. [3] Źródło: https://www.uzaleznieniabehawioralne.pl/siecioholizm/zdaniem-ekspertow-siecioholizm/jak-wychowac-dziecko-w-dobie-ekranow-najwieksze-wyzwanie-rodzicielskie-naszych-czasow/.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czas przed ekranem zalecenia kontra rzeczywistość

Jak przygotować rodzinny harmonogram korzystania z Internetu krok po kroku

Telefon dla dziecka – zasady korzystania