Media społecznościowe – Informacje dla rodziców.

18.02.2020


Choć pierwsze portale społecznościowe były tworzone z myślą o osobach dorosłych, obecnie z social mediów bardzo chętnie korzystają nastolatki, a nawet młodsze dzieci. Oprócz dobrze znanych rodzicom portali takich jak Facebook, YouTube czy Instagram, wciąż pojawiają się nowe media, jak choćby święcący w ostatnim czasie triumfy TikTok. Trudno oczekiwać, by rodzice byli ekspertami od mediów społecznościowych, powinni jednak mieć podstawową wiedzę na temat tego, jak działają social media i jaki wpływ ich używanie może mieć na dzieci i młodzież.

Obecne nastolatki są pierwszym w pełni „cyfrowym” pokoleniem. Nawet naukowcom trudno w tej chwili powiedzieć, jaki wpływ social media będą miały na ich życie. Jest za wcześnie, by z całą pewnością stwierdzić na przykład, że korzystanie z social mediów jest przyczyną częstszego występowania depresji lub prób samobójczych u dzieci. Jednocześnie łatwo jest demonizować negatywny wpływ social mediów na młodzież – jako rodzice unikamy wtedy osobistej odpowiedzialności za ich zachowanie. Co zatem warto wiedzieć o mediach społecznościowych?

Media społecznościowe w wynikach badań

Zacznijmy od tego, co na ten temat mówią sami młodzi ludzie. Według raportu „Młodzi cyfrowi”, przeprowadzonego przez Fundację „Dbam o Mój Z@sięg” [1], aż jedna trzecia nastolatków między 12. a 20. rokiem życia określiła siebie jako uzależnionych od social mediów. Zarazem aż jedna piąta badanych przyznaje, że to, co publikują na swój temat w sieci, nie jest prawdą. Widać więc, że dzieci w pewnym stopniu są świadome tego, że świat kreowany przez nich w mediach społecznościowych nie jest w pełni prawdziwy. Nie zmienia to jednak faktu, że często korzystają z portali społecznościowych w sposób kompulsywny.

Jestem rodzicem – na co zwrócić uwagę?

Dla rodziców najważniejsze powinno być właśnie zaobserwowanie, jak ich dzieci używają social mediów. Ważne, by zainteresować się tym, zanim pojawią się pierwsze symptomy problemów. Portale społecznościowe są swoistą symulacją kontaktu bezpośredniego. Mogą wzmacniać poczucie lęku i alienacji u dzieci, które na co dzień unikają kontaktów z rówieśnikami i preferują interakcje online. Zagrożeniem może być też nadmierne porównywanie się z innymi, czy uczucie wykluczenia. Takie emocje mogą się pojawić np. kiedy dziecko nie zostało zaproszone na imprezę, z której relację ogląda w social mediach. Skrajnymi przykładami niebezpieczeństw będą oczywiście nękanie czy podszywanie się dorosłych osób pod rówieśników w celu wykorzystania naiwności dziecka.

Małe zmiany, mają duże znaczenie

Jak poznać życie, jakie prowadzi nasze dziecko online? Dobrym pomysłem jest poproszenie go o to, by oprowadziło nas po swoim wirtualnym świecie. Do codziennych pytań o to, jak było w szkole, można dodać także pytanie o aktualną sytuację w social mediach. Dzięki rozmowie łatwiej będzie Ci zidentyfikować ewentualne problematyczne obszary. Jeśli wyczujesz, że dziecko jest zmęczone ciągłym „aktualizowaniem” swoich statusów, powiedz, że nie ma nic złego w tym, żeby zrobić sobie przerwę i przez jakiś czas pozostać offline.

Zachęcaj też dzieci do spojrzenia na media społecznościowe z dystansu. Warto podkreślać, że prezentują one tylko wycinek rzeczywistości, najczęściej ten wspaniale wystylizowany i starannie wyreżyserowany. Osoby, które kreują w social mediach idealny wizerunek swojego życia, często tak naprawdę mierzą się z poważnymi problemami. Ważne, by dziecko było świadome, że każdemu zdarzają się porażki czy po prostu gorsze dni.

Istotne jest również rozwijanie pasji i wszelkich aktywności offline, które mogą niejako zrównoważyć czas spędzany przez dziecko w social mediach. Możesz – nieco przekornie – zachęcać dzieci do tego rodzaju zajęć, mówiąc, że później będą mogły się nimi „pochwalić” w sieci. Dzięki temu młodzi ludzie zyskają punkt odniesienia i nie będą tak podatni na wpływ social mediów.

Staraj się powtarzać dzieciom, że mogą przyjść do Ciebie z każdym problemem, także tym dotyczącym ich życia w Internecie. Nie musisz zakładać konta na TikToku, by towarzyszyć swojemu dziecku w tej online’owej przygodzie. Wystarczy, że będzie wiedziało, że przy nim jesteś i w razie potrzeby będziesz je wspierał. A jeśli zauważysz, że dziecko zachowuje się inaczej niż zwykle, ma wahania nastrojów, które wydają się związane z korzystaniem z mediów społecznościowych, zawsze możesz zasięgnąć porady psychologa lub pedagoga.

Autorka: Zofia Kortas


[1] Raport „Młodzi Cyfrowi”, październik 2019, dostępny do pobrania na stronie: https://dbamomojzasieg.com/mlodzi-cyfrowi/.


Inne teksty, które mogą cię zainteresować

Czy technologia sprawia, że jesteśmy mniej społeczni?

Czas przed ekranem zalecenia kontra rzeczywistość

Zasady korzystania z Internetu i aktywności w Sieci. Nastolatki